Pradhan Mantri Jan Dhan Yojana ਨੇ ਆਪਣੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਫਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁੱਲ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ **59.09 ਕਰੋੜ** ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ **₹3.17 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੈ।
ਬਚਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ
PMJDY ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰੀ ਸਬਸਿਡੀ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਚਤ (Savings) ਲਈ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ₹5,356 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਕੀਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲੋਂ 3.4 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 78% ਖਾਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ 56% ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਸਰਕਾਰ ਦੀ Direct Benefit Transfer (DBT) ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਕੀਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ 41.29 ਕਰੋੜ RuPay ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਡਿਜੀਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਅਤੇ ATM ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ₹2 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਦੁਰਘਟਨਾ ਬੀਮਾ ਕਵਰ ਵੀ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ
ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਬੈਲੇਂਸ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਤਾਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ MUDRA ਲੋਨ, Pradhan Mantri Jeevan Jyoti Bima Yojana, ਅਤੇ Atal Pension Yojana ਨਾਲ ਜੋੜਨ 'ਤੇ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬੈਂਕਿੰਗ ਮਾਡਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਬਣ ਸਕੇ।