ਈਰਾਨ ਦੀ ਕਰੰਸੀ Rial ਡਿੱਗ ਕੇ **2.5 ਮਿਲੀਅਨ** ਪ੍ਰਤੀ US ਡਾਲਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਤਣਾਅ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਈਰਾਨੀ ਰਿਆਲ (Rial) ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਰੇਟ 2.2 ਮਿਲੀਅਨ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਵਧ ਕੇ 2.5 ਮਿਲੀਅਨ ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?
Strait of Hormuz ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ 'Oil Chokepoint' ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਟੈਂਕਰ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ:
- ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ: ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭਾਅ ਅਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਵੇਗਾ।
- ਮਹਿੰਗਾਈ: ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ (Logistics & Manufacturing) ਵਿੱਚ ਲਾਗਤ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ।
ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਰੁਖ
ਭਾਵੇਂ Qatar ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ Tehran ਅਤੇ Washington ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। Iranian Revolutionary Guard Corps ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ Brent Crude ਦੇ ਭਾਅ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖਬਰਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕਾਵਟ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਐਨਰਜੀ-ਡਿਪੈਂਡੈਂਟ ਸਟਾਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।