ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੇ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ **2024** ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ **247 ਅਰਬ** ਲੇਬਰ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਵੱਡਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। 2024 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਥਰਮਲ ਸਟ੍ਰੈਸ (Thermal Stress) ਕਾਰਨ 247 ਅਰਬ ਲੇਬਰ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਅਰਬਨ ਹੀਟ ਆਈਲੈਂਡ (Urban Heat Island) ਦਾ ਖਤਰਾ
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਉੱਚੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਘਣਾ ਕੰਕਰੀਟ ਦਿਨ ਭਰ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਗ੍ਰੀਨ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ
ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ (Productivity) 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤਾਪਮਾਨ ਇੱਕ ਖਾਸ ਹੱਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਉਮੀਦ
ਹੁਣ ਮਾਹਰ ਰਿਫਲੈਕਟਿਵ ਰੂਫਿੰਗ (Reflective Roofing) ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਸਪੇਸ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਪਾਟਨ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮੀਰਾ ਭਾਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕਲਾਈਮੇਟ-ਰੈਜ਼ੀਲੈਂਟ ਇੰਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਨੂੰ ਪਲਾਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੀਆਂ ਜੋ ਕੂਲਿੰਗ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਗੀਆਂ।
