ਭਾਰਤ ਦੀ GDP ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਚੇ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਗਿਰਾਵਟ 'ਤੇ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਘਟਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਮੈਕਰੋ-ਇਕਨਾਮਿਕ ਅੰਕੜੇ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ—FY27 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ GDP ਗ੍ਰੋਥ 7.8% ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ GST ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ (Margin Squeeze)
ਖਪਤਕਾਰ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਫ੍ਰੇਟ ਖਰਚਿਆਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ HUL, ITC, ਅਤੇ Godrej Consumer ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ₹4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੈ।
FPIs ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ
ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ Foreign Portfolio Investors (FPIs) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਵਿਕਰੀ ਹੈ। 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ 9 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ₹3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰਕਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹਨ।
ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਖਪਤ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਖਪਤ ਕਿੰਨੀ ਟਿਕਾਊ ਹੈ? ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਮੰਗ ਨਿੱਜੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ (Personal Loans) ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਖਪਤ-ਅਧਾਰਤ ਮੰਗ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਟਰਲੀ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੀਹ 'ਤੇ ਲਿਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।