ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੰਮਕਾਜੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਣਸੁਲਝੇ POSH ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ **67%** ਦਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਕਪਲੇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖਾਮੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਮਾਪਦੰਡ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਐਨਾਲਿਸਟਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਟੈਲੇਂਟ ਰਿਟੈਨਸ਼ਨ (Talent Retention) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਹੌਲ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਜੋਖਮ (Governance Risk)
POSH (Prevention of Sexual Harassment) ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2022-23 ਤੋਂ 2023-24 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ 29% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਣਸੁਲਝੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 67% ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਘੱਟ ਮਨੋਬਲ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ESG ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ?
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ BRSR (Business Responsibility and Sustainability Report) ਰਾਹੀਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੈਂਡਰ ਡਾਇਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਇਸ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਗ੍ਰੀਵੈਂਸ ਰੈਡਰੈਸਲ (Grievance Redressal) ਸਿਸਟਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਟਾਫ ਟਰਨਓਵਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਖਰਚਾ ਮੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ 'ਜੈਂਡਰ ਡਿਵੀਡੈਂਡ' ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨਾਲ, ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੈਲੇਂਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।