ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ Liberalised Remittance Scheme (LRS) ਤਹਿਤ **$2.74 ਬਿਲੀਅਨ** ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇਕੁਇਟੀ ਅਤੇ ਡੈੱਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਡਾਇਵਰਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੇਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ 3.6% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਯਾਤਰਾ (Travel) 'ਤੇ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਉਛਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਤੇਜ਼ੀ
ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇਕੁਇਟੀ ਅਤੇ ਡੈੱਟ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ $321.53 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ $152.18 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 111% ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਕੁੱਲ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਦਾ 11% ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਰੁਪਏ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਡਾਲਰ-ਡਿਨੋਮੀਨੇਟਿਡ ਸੰਪਤੀਆਂ (Dollar-denominated assets) ਵੱਲ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਰਚੇ
ਯਾਤਰਾ ਅਜੇ ਵੀ ਖਰਚੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ $1.63 ਬਿਲੀਅਨ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਆਊਟਫਲੋ ਦਾ 60% ਹੈ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ 5 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ $51 ਮਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ:
- ਤੋਹਫ਼ੇ (Gifts): $215.72 ਮਿਲੀਅਨ (13.3% ਵਾਧਾ)।
- ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ: $275.43 ਮਿਲੀਅਨ।
- ਮੈਡੀਕਲ ਖਰਚੇ: $4.84 ਮਿਲੀਅਨ (21.3% ਵਾਧਾ)।
ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
LRS ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ $250,000 ਤੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ Tax Collected at Source (TCS) ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਟੈਕਸ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐਡਜਸਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਕੈਸ਼-ਫਲੋ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਕਿੰਨਾ ਲੰਬਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।