ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀ (Women Entrepreneurs) ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਨਾਮ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਪਬਲਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ ਮੁੱਲ **₹1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਉੱਦਮਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਦੌਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ-ਟ੍ਰੇਡਡ ਕੈਪੀਟਲ ਬਣਨ ਦਾ ਸਫਰ ਵੀ ਹੈ।
ਪਬਲਿਕ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਲਿਸਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਦੀ ਨੈੱਟ ਵਰਥ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। Nykaa ਦੀ ਫਾਲਗੁਨੀ ਨਾਇਰ ਕੋਲ 21.03% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਲ ₹20,465 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ, Biocon ਦੀ ਕਿਰਨ ਮਜ਼ੂਮਦਾਰ-ਸ਼ਾਅ ਕੋਲ 29.73% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਲ ਲਗਭਗ ₹19,020 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ 'ਸਕਿਨ ਇਨ ਦਾ ਗੇਮ' (Skin in the Game) ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਦਿੱਗਜ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ
ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਸਟਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। Zoho ਦੀ ਰਾਧਾ ਵੇਂਬੂ ਕੋਲ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ₹49,200 ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਬਣਦੀ ਹੈ। Zoho ਦਾ ਬੂਟਸਟ੍ਰੈਪਡ ਮਾਡਲ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਲਈ IPO ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ Lenskart ਅਤੇ MobiKwik ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਇਕਵਿਟੀ ਦੇ ਦਮ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਸੀਹਤ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਫਾਊਂਡਰਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਕ-ਇਨ ਪੀਰੀਅਡ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦੇ ਰੁਝਾਨ (Promoter Selling) 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਗਰੋਥ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
