Reserve Bank of India ਵੱਲੋਂ ਰੇਪੋ ਰੇਟ **5.5%** ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਇਆ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ **96.78** ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਰੇਟ ਹਾਈਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ US ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਕਰੰਸੀ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
7 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। Reserve Bank of India (RBI) ਨੇ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ 5.5% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕਰੰਸੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਕਾਂ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰੇਟ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰੁਪਇਆ ਕਿਉਂ ਡਿੱਗਿਆ?
ਕਰੰਸੀ ਦੀ ਇਸ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਪਿੱਛੇ ਗਲੋਬਲ ਦਬਾਅ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੰਪੋਰਟ ਬਿੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, US ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ (Bond Yield) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੂਜੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਲਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੰਪੋਰਟਰਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਨੇ RBI ਦੇ ਰੇਟ ਵਾਧੇ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ
ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜਗਤ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਰਾਮਦ (Imports) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਲੋਬਲ ਮੰਦੀ ਦਾ ਡਰ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।
RBI ਹੁਣ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ 'ਕੈਲੀਬਰੇਟਿਡ ਟਾਈਟਨਿੰਗ' (Calibrated Tightening) ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ। ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ RBI ਦੀ ਅਗਲੀ ਟਿੱਪਣੀ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਖ਼ਤ ਨੀਤੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।