ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (Indian Rupee) ਨੇ ਅੱਜ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਫਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਿਆ **4 ਪੈਸੇ** ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ **95.17** ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਏ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅੰਕੜੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਤੋਂ ਆਏ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 23,000 ਨੌਕਰੀਆਂ ਘਟੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ 'ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਛੇ ਹਫਤਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਸਥਿਤੀ
ਰੁਪਏ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਾ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਆਯਾਤ (Imports) ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਸਾਮਾਨ ਸਸਤੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ (Brent Crude) ਲਗਭਗ $84.50 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੂਜ਼ (Strait of Hormuz) ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਰੁਪਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇ, ਪਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਖਾਤੇ ਦੇ ਘਾਟੇ (Current Account Deficit) ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਕੇਤ
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ (Currency Market) ਵਿੱਚ ਰਲਗੱਡ ਸੰਕੇਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਨੇ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਅਨ ਵੌਨ (South Korean Won), ਜਾਪਾਨੀ ਯੇਨ (Japanese Yen) ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਡਾਲਰ (Singapore Dollar) ਵਰਗੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵੀ ਡਿੱਗੀਆਂ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Emerging Markets) ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹਫਤਾ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਕਾਫੀ ਅਹਿਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (CPI), ਥੋਕ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (WPI) ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (PPI) ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਅਗਲੀ ਨੀਤੀਗਤ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ।
ਕਰੰਸੀ ਵਪਾਰੀ 95 ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਨੇੜੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਰੁਪਿਆ ਇਸ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ RBI ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਖ਼ਲ (Intervention) ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।