Indian Rupee ਫਿਲਹਾਲ **94.80** ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਵਰੀ 2027 ਤੱਕ ਇਹ **96** ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਿਕਵਾਲੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਆਇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ ਇਸ ਸਮੇਂ 94.70 ਤੋਂ 94.85 ਦੇ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਰੁਪਿਆ ਜਨਵਰੀ 2027 ਤੱਕ 96 ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ 2026 ਦੌਰਾਨ ਬਣਿਆ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਿਕਵਾਲੀ (FII Outflows)
ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਫੌਰਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟਰਜ਼ (FIIs) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਕਵਾਲੀ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ₹2.95 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਬਾਹਰ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਭੇਜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੁਪਿਆ ਵੇਚ ਕੇ ਡਾਲਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਦੀ ਹੈ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਰਾਮਦ (Import) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਭਾਅ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰੁਪਿਆ ਫਿਲਹਾਲ 100 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੇਗਾ।
RBI ਦਾ ਰੋਲ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਰਵ
Reserve Bank of India ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਫੌਰਨ ਐਕਸਚੇਂਜ ਰਿਜ਼ਰਵ $719.75 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, RBI ਦੇ ਉੱਪਰ $239.2 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਫਾਰਵਰਡ ਡਾਲਰ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਸੀਹਤ
ਇੰਪੋਰਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਘੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਆਈ.ਟੀ. ਅਤੇ ਫਾਰਮਾ ਵਰਗੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਡਾਲਰ ਹੈਜਿੰਗ ਵਿੱਚ 35% ਦੀ ਕਮੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਇਸ ਨਵੇਂ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਾਲ ਰਹੇ ਹਨ।