2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ **₹3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰਕਮ ਕੱਢ ਲਈ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੰਭੀਰ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ FPIs ਨੇ ₹35,860 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚੇ, ਅਤੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਹੋਰ ₹9,232 ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ Sensex ਵਿੱਚ 15.5% ਅਤੇ Nifty ਵਿੱਚ 14% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸਾ ਕਿਉਂ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (US Treasury Yields) ਦਾ 5% ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਉੱਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਵੱਧ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਹਨ। ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ Domestic Institutional Investors (DIIs) ਅਤੇ SIP ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਯਮਾਂ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, IRDAI ਬੀਮਾ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਾਲਿਸੀਧਾਰਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, SEBI ਨੇ Portfolio Management Services (PMS) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕੇ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਵੀ ਛਿੜ ਗਈ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
Reserve Bank of India (RBI) ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਲਾਗਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਘਰੇਲੂ ਤਰਲਤਾ (Domestic Liquidity) ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਝੱਲਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵੇਗੀ।