ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰਹੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਗਭਗ ₹23,500 ਕਰੋੜ ਦੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਜ਼ਾ ਨੀਲਾਮੀ (State Debt Auction) ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪਰਖੇਗਾ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ ਸਥਿਰ ਰੁਝਾਨਾਂ ਕਾਰਨ RBI ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ 'ਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਬੈਂਚਮਾਰਕ 6.94% 2036 ਬਾਂਡ ਦੀ ਯੀਲਡ (Yield) 6.8346% 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹੀ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲਾ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਈ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਆਗਾਮੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) ਦੇ ਐਲਾਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ RBI ਰੈਪੋ ਰੇਟ (Repo Rate) ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਜ਼ਾ ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜੇ ਘਰੇਲੂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ ਸਥਿਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜ ਬਾਂਡ ਨੀਲਾਮੀ ਤਰਲਤਾ (Liquidity) ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਵੇਗੀ
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੱਜ ਬਾਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਪਲਾਈ ਟੈਸਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਭਗ ₹23,500 ਕਰੋੜ ਦੇ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀ ਨੀਲਾਮੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਰਾਜ-ਪੱਧਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਗ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੀਲਾਮੀਆਂ 'ਤੇ ਨੇੜੀਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸਮੁੱਚੀ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਤਰਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਲੀਅਮ ਨਾਲ ਮੰਗ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਬਾਂਡ ਸਪਲਾਈ ਅਕਸਰ ਯੀਲਡ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਦਬਾਅ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਕਾਰਕ ਸਥਿਰ ਜਾਪਦੇ ਹਨ, ਬਾਹਰੀ ਜੋਖਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਦਰਾਮਦ ਲਾਗਤਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਸਥਿਰ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 7% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $84.8 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਵਾਹ
ਭਾਰਤੀ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਖਰੀਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਕਰੇਤਾ ਬਣ ਗਏ, ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ₹3,400 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉਲਟਫੇਰ ਦਾ ਅੰਸ਼ਕ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਕਾਰਕ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਐੱਸ. ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (US Treasury Yields) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਉਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਲੂਮਬਰਗ ਬਾਂਡ ਇੰਡੈਕਸ (Bloomberg Bond Index) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪੈਸਿਵ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ (Passive Foreign Inflows) ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਊਟਫਲੋਅਜ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੁਪਏ ਲਈ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ RBI ਦੀ ਨਾਨ-ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ (NRIs) ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ-ਮੁਦਰਾ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਸਕੀਮ (Foreign-Currency Deposit Scheme) ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ $36.7 ਬਿਲੀਅਨ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇੰਟਰਸਟ ਰੇਟ ਸਵੈਪ (Interest Rate Swaps)
ਓਵਰਨਾਈਟ ਇੰਡੈਕਸ ਸਵੈਪ (OIS) ਦਰਾਂ (OIS Rates) ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲਾ ਸਵੈਪ ਦਰ 1.25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਵੱਧ ਕੇ 5.89% ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਸਵੈਪ ਦਰ 1.5 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਵੱਧ ਕੇ 6.38% ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਅਡਜਸਟਮੈਂਟ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਪਾਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਭਵਿੱਖੀ ਤਰਲਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ (Liquidity Management) ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ 'ਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ RBI ਬਿਆਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਗੇ।
