ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਰਵੱਈਏ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਕਾਰਨ ਅੱਜ Indian Government Bonds ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਿਕਵਾਲੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ (Yields) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੋਮਵਾਰ, 31 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੌਵਰੀਨ ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬੈਂਚਮਾਰਕ 6.94% 2036 ਬਾਂਡ ਦੀ ਯੀਲਡ ਵਧ ਕੇ 6.9538% ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਦੋਂ ਯੀਲਡ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਕਵਾਲੀ ਕੀਤੀ।
ਗਲੋਬਲ ਦਬਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਇਸ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਹੌਲ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਚੇਅਰ Kevin Warsh ਦੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਕੇ 60% ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਉੱਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਐਸੇਟਸ (Assets) ਦੀ ਆਕਰਸ਼ਕਤਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਸਰ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਲਾਰਕ ਆਈਲੈਂਡ ਨੇੜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚਾ ਤੇਲ $90 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ 'ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਡੈਫਿਸਿਟ' (CAD) ਨੂੰ ਚੌੜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ Reserve Bank of India (RBI) ਕੋਲ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਘੱਟ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ Nifty ਅਤੇ Sensex ਵਰਗੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਉੱਚ ਉਧਾਰ ਲਾਗਤਾਂ (Borrowing Costs) ਦੇ ਡਰੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੀ ਹੈ।