ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ **5.54%** ਰਹਿਣ ਨਾਲ Reserve Bank of India ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੈਂਚਮਾਰਕ 2036 ਬਾਂਡ ਦੀ ਯੀਲਡ ਹੁਣ 7.42% ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਂਡ ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਨਾਲ ਕੀ ਸਬੰਧ?
ਭਾਰਤ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਰਾਮਦਕਾਰ (Importer) ਹੈ। ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਨਾਲ ਬਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਫਿਕਸਡ ਇਨਕਮ ਦੀ ਅਸਲ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਜੋਖਮ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬਾਂਡਾਂ 'ਤੇ ਉੱਚੀ ਯੀਲਡ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
RBI ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਮੁੱਦਾ
ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 5.54% ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ Reserve Bank of India ਦੇ 6% ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਜੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ RBI ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਰੱਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।
ਡੈੱਟ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਓਵਰਨਾਈਟ ਇੰਡੈਕਸਡ ਸਵੈਪ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਚੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਡੈੱਟ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਰੁਝਾਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਹੀ ਇਸ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।