ਟੈਰਿਫ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਟੌਤੀ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਖਰੀਦ
ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ (BTA) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਜਲਦ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਰਾਮਦ (Exports) 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਟੈਰਿਫ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਟੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਟੈਰਿਫ ਦਰ ਘਟਾ ਕੇ 18% ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਵਾਰ 50% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਨਿਵੇਸ਼ (Direct Investment) ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ 'ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ 2047' ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ $500 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਸਾਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਊਰਜਾ, ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਉਪਕਰਨ ਅਤੇ ICT ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਵੇਗਾ। ਨਵੀਂ 18% ਟੈਰਿਫ ਦਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਦਰ ਵੀਅਤਨਾਮ (20%), ਮਲੇਸ਼ੀਆ (19%) ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ (20%) ਵਰਗੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਚੀਨ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 34% ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ (EU) ਲਈ 15% ਟੈਰਿਫ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਦਰਾਂ 50% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2024 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ (Trade Deficit) ਲਗਭਗ $45.7 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ।
ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ
ਭਾਰਤ ਦੀ $500 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸੋਰਸਿੰਗ ਯੋਜਨਾ ਊਰਜਾ, ਐਡਵਾਂਸਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਟੀਲ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ 140 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 300 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਵੱਡੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ। ਨਾਲ ਹੀ, 2030 ਤੱਕ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਪਾਵਰ ਮੰਗ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਚਮੜੇ ਵਰਗੇ ਬਰਾਮਦ-ਅਧਾਰਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਟੈਰਿਫ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੈਰਿਫ ਕਟੌਤੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 0.2% ਦਾ ਵਾਧੂ GDP ਬੂਸਟ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ
ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ 2030 ਤੱਕ $500 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਵਸਤਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਰਾਲੇਲ (Reciprocal) ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀ ਅਤੇ ਰੁਪਿਆ ਦੋਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ ਹਨ।