ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਫੂਡ ਤੇ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਸੰਕਟ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ: Arvind Panagariya

ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical Tensions) ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤ ਫੂਡ ਅਤੇ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। 16th Finance Commission ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ Arvind Panagariya ਨੇ 5th Kautilya Economic Conclave ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਇੰਪੋਰਟ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।\n\n### ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ\nਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਟਾਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਕੋਲ 17.01 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਦਾ ਸਟਾਕ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 38% ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਟਾਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।\n\n### ਆਰਥਿਕ ਨਜ਼ਰੀਆ\nਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ S. Jaishankar ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ '4F' ਸੰਕਟ (Food, Fuel, Fertilizer, Finance) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਕਾਫੀ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ (Exports) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ।\n\n### ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ\nਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜੋਖਮ ਵੀ ਹਨ। ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ 'Super El Niño' ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਝਾੜ ਅਤੇ ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਆਉਟਪੁੱਟ ਡਾਟਾ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।