ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ: ਰੂਸੀ ਤੇਲ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ!

ਰੂਸੀ ਤੇਲ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨਾਂ ਨੇ ਵਧਾਈ ਗੁੰਝਲ

ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਇਸ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਵਸਤਾਂ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ (Tariffs) ਨੂੰ 50% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 18% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ (Import) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਆਯਾਤ (Import) ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਰੂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਰਸਮੀ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਣਜ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਟੈਰਿਫ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਤੇਲ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀ ਲਗਭਗ 88% ਲੋੜ ਦਰਾਮਦ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ

ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਲਗਭਗ 87-90% ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਊਰਜਾ ਸਰੋਤਾਂ (Energy Sources) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਸਤੇ ਰੇਟਾਂ ਕਾਰਨ ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਾਫੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ (EU) ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ 2027 ਤੱਕ ਰੂਸੀ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਈਂਧਨ (Fossil Fuels) ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਊਰਜਾ ਦਰਾਮਦਕਾਰ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ

ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, 2026 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Brent Crude) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $56 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਦੋ-ਪਾਸੜ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਵਪਾਰਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਬਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਲੈਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਪਣੀਆਂ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ (GDP Growth) FY25-26 ਲਈ 7.5% ਤੋਂ 7.8% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਦੀ ਮੰਗ ਹੋਰ ਵਧੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ (Nuclear Energy) ਅਤੇ ਬਾਇਓ-ਐਨਰਜੀ (Bioenergy) ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਕ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।