ਐਕਸਪੋਰਟ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ, ਘਰੇਲੂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ 'ਤੇ ਭਾਰੀ
January ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ India ਦੇ Services Sector ਦੀ ਗਤੀ ਲਗਾਤਾਰ 54ਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵੀ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਜੋ ਕਿ 2005 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਵਿਕਾਸ (Growth) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ। S&P Global-HSBC Services PMI 58.5 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤੇਜ਼ੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ November ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਾਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। Indonesia, Qatar, Sri Lanka ਅਤੇ Vietnam ਵਰਗੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ (Job Creation) ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਵਧਦਾ ਮਨੋਬਲ
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, Services Sector ਨੂੰ ਵਧਦੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। Input Prices ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚਾ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਪਾਉਣਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਨੋਬਲ (Business Confidence) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ (Efficiency) ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਗਾਹਕ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਸਵੰਦ ਹਨ।
Manufacturing ਅਤੇ Composite PMI 'ਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ
Services Sector ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ Manufacturing Sector ਨੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। HSBC India Manufacturing PMI January ਵਿੱਚ 55.4 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ December ਦੇ 55.0 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, Services ਅਤੇ Manufacturing ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਿਆ Composite PMI ਵੀ January ਵਿੱਚ 58.4 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ December ਦੇ 57.8 ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਮੰਦੀ ਅਤੇ India ਦਾ ਰੋਡਮੈਪ
ਇਹ ਸਭ ਉਦੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ (Global Trade) ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। WTO ਅਨੁਸਾਰ, 2026 ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ ਸਿਰਫ਼ 0.5% ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ India ਦੇ Services Exports ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ Services Exports ਹੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਦਰਾ ਸਥਿਰਤਾ (Currency Stability) ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। China ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ Services PMI ਸਿਰਫ਼ 52.3 ਹੈ, ਜੋ India ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਤੀ
India ਦੇ Services Sector ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਿਆਵੇ। HSBC ਦੀ ਚੀਫ ਇੰਡੀਆ ਇਕਨਾਮਿਸਟ, Pranjul Bhandari ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਯੋਜਨ (Fiscal Consolidation) ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ Supply-side reforms ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ।