ਭਾਰਤ ਦਾ ਫੂਡ ਰਿਟੇਲ ਸੈਕਟਰ ਹੁਣ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਾਲ ਖਰੀਦਣ (Direct Sourcing) 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੂਡ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੱਕ ਕਈ ਵਿਚੋਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਲ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹੀ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਰਿਟੇਲਰ ਸਿੱਧਾ ਫਾਰਮ-ਗੇਟ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਲ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।\n\nਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਫੂਡ ਗਰੋਸਰੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਡਾਟਾ-ਡ੍ਰਿਵਨ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਇਹ ਬਿਹਤਰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਡਿਮਾਂਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।\n\nਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੈ - ਕੋਲਡ-ਚੇਨ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਿਡ ਟਰੱਕਾਂ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੈਪੀਟਲ-ਇੰਟੈਂਸਿਵ (Capital Intensive) ਹੈ, ਯਾਨੀ ਇੱਥੇ ਖਰਚਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਸੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਐਫੀਸ਼ੀਐਂਸੀ (Efficiency) ਇਸ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।\n\nਨਾਲ ਹੀ, 'ਕਵਿੱਕ-ਕਾਮਰਸ' (Quick-commerce) ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਵਾਇਤੀ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਸਤਾ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਘੱਟ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਟਰਨਓਵਰ ਨਾਲ ਇਸ ਸਫਰ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
