Ministry of Mines ਨੇ Andaman Sea ਵਿੱਚ ਦੋ ਆਫਸ਼ੋਰ ਮਿਨਰਲ ਬਲਾਕਾਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ EV ਅਤੇ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੋਬਾਲਟ, ਨਿੱਕਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ Andaman Sea ਵਿੱਚ ਦੋ ਆਫਸ਼ੋਰ ਮਿਨਰਲ ਬਲਾਕਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ Sewell Rise-01 ਅਤੇ West Sewell Ridge-01 ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਲਈ ਬੋਲੀ ਸੱਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਾਕ ਕੁੱਲ 1,632 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੋਬਾਲਟ, ਨਿੱਕਲ, ਮੈਂਗਨੀਜ਼ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਕੀਮਤੀ ਖਣਿਜ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 'ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਲਾਈਸੈਂਸ' ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਖੋਜ (Prospecting) ਅਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦੋਵੇਂ ਕਰ ਸਕੇਗੀ।
ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, Ministry of Mines ਨੇ 24 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੋਗ ਬੋਲੀਦਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ 3 ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 2 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ 2024 ਵਿੱਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਈ ਨਿਲਾਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਘੱਟ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਾਰਨ 13 ਬਲਾਕ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਗਏ ਸਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਡੀਪ-ਸੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵੱਡੇ ਵਿੱਤੀ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੂੰਜੀ (Capital) ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫਾ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।