India Meteorological Department (IMD) ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ **19 ਸਤੰਬਰ** ਦੇ ਕਰੀਬ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇਰੀ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ **15%** ਦੀ ਰੇਨਫਾਲ ਡੈਫਿਸਿਟ (Rainfall Deficit) ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਨੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਹੀ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਪੱਧਰ ਕਾਰਨ ਬੱਦਲ ਅਜੇ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
15% ਡੈਫਿਸਿਟ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਅਸਰ
ਇਸ ਸਾਲ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਵੰਡ ਕਾਫੀ ਅਸਮਾਨ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 15% ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। El Niño ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਰਗੇ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਮਾਨਸੂਨ ਨਾਲ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਫਸਲ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ (Purchasing Power) ਘਟੇਗੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ, ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਐਫ.ਐਮ.ਸੀ.ਜੀ. (FMCG) ਸੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਮੌਸਮੀ ਮਾਡਲਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, 24 ਤੋਂ 28 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਸਿਸਟਮ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੱਧ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਾਲ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿਆਰ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਪਡੇਟਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣਗੇ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਖਪਤ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਰਹੇਗਾ।