ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਹਿਰ! ਜੰਗ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ, ਰੁਪਈਆ ਡਿੱਗਿਆ

ਇਸ ਹਫਤੇ ਦੇ ਅਖੀਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 28 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਸੈਂਸੈਕਸ (BSE Sensex) 961.42 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 81,287.19 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਨਿਫਟੀ (NSE Nifty) 317.90 ਅੰਕ ਗੁਆ ਕੇ 25,178.65 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਸਿਰਫ ਵੱਡੇ ਸਟਾਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਮਿਡ-ਕੈਪ (Mid-cap) ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ (Small-cap) ਸੈਗਮੈਂਟਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦਾ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ India VIX 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਡਰ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ, ਇਹ ਲਗਭਗ 4.92% ਵਧ ਕੇ 13.70 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਈਆ ਵੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 91.75 ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਗਈਆਂ।

ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 85-90% ਆਯਾਤ (Import) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਝਟਕਾ ਇਸਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Brent Crude) ਦਾ ਫਿਊਚਰ $82.37 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਵਰੀ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਵਧੇਗਾ, ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਡੈਫਿਸਿਟ (Current Account Deficit) ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੜਕੇਗੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) 'ਤੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ LNG ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ONGC ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਪਸਟ੍ਰੀਮ (Upstream) ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੇਂਟਸ (Asian Paints) ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਪੇਂਟਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਇਨਪੁਟ (Input) ਹੈ। ਬਰਗਰ ਪੇਂਟਸ (Berger Paints) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 'ਤੇ ਵੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਰਿਹਾ, ਜਿਸਦਾ PE ਰੇਸ਼ੋ 53.23 ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੰਡਸਟਰੀ ਔਸਤ 50.9 ਹੈ। IT ਸੈਕਟਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ AI ਅਤੇ ਘਟਦੀ ਗਲੋਬਲ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਤਾਜ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਕਿ 17 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ Nifty 50, ਜਿਸਦਾ PE ਰੇਸ਼ੋ 22.0 ਹੈ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੈਕਰੋ (Macro) ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।

ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ (Structural Vulnerabilities) ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਨਿਰਭਰਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਘਨ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਰੁਪਈਆ, ਆਯਾਤ ਮਹਿੰਗਾਈ (Imported Inflation) ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਖਤਰਨਾਕ ਸੁਮੇਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਨਾ ਜੁੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਦੇ ਇਨਪੁਟ ਖਰਚੇ, ਘਟਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। IT ਸੈਕਟਰ AI ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਦੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅੱਗੇ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਮੁਦਰਾ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਰੁਖ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ Nifty ਲਈ 24,600 ਦਾ ਪੱਧਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਪੋਰਟ (Support) ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਾਰਕ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲਾ ਰੁਖ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।