ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀ **5 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ** 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। PMI ਡਿੱਗ ਕੇ **52.8** ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ GST ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ **₹2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਤੇ ਆਟੋ ਸੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਉਛਾਲ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਪਤ (Consumption) ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੈਕਟਰ ਠੰਢਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ (Consumer Spending) ਕਾਫੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। HSBC India Manufacturing PMI, ਜੋ ਫੈਕਟਰੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਕੇ 52.8 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਸਤੀ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 30 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ (Employment) ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ PMI ਅਜੇ ਵੀ 50 ਦੇ ਅੰਕ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚੈਲੰਜ ਹੈ।
ਖਪਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, GST ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ₹2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 14.8% ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੌਣਕ ਹੈ: Maruti Suzuki ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 34%, Mahindra ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 50.4% ਅਤੇ Escorts Kubota ਦੀ ਟਰੈਕਟਰ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 20.5% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਸਬਕ?
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲੀਹ 'ਤੇ ਲਿਆ ਸਕੇਗਾ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਟਰਲੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਸਤੀ ਲੰਬੀ ਚੱਲੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।