ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ (Manufacturing Sector) ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਫਤਾਰ ਗੁਆ ਲਈ ਹੈ। PMI ਇੰਡੈਕਸ **53.5** 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ 5 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ (Domestic Demand) ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੈ।
ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਕਿਉਂ ਘਟੀ?
HSBC ਇੰਡੀਆ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਪਰਚੇਜ਼ਿੰਗ ਮੈਨੇਜਰਜ਼ ਇੰਡੈਕਸ (PMI) ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 53.5 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜੂਨ ਦੇ 54.2 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਇੰਨੀ ਹੌਲੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ 50 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਹੁਣ ਧੀਮੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮੰਦੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਆਰਡਰਾਂ (New Orders) ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਰੁਚੀ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਨਵੇਂ ਆਰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਲੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਖਰੀਦ ਗਤੀਵਿਧੀ (Purchasing Activity) ਨੂੰ ਵੀ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ 31 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਲਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ (Hiring Growth) ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਵੀ ਘੱਟੀ ਹੈ।
ਬਰਾਮਦਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਰਾਹਤ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ
ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬਰਾਮਦਾਂ (Exports) ਨੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਸਰ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ UAE ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਬਰਾਮਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨੇ ਉਤਪਾਦਨ (Production) ਨੂੰ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਾਧਾ 2022 ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਲੀ ਰਿਹਾ।
ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ (Supply Chain) ਦੇ ਪਾਸੇ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਤੋਂ ਸਮਾਨ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਰਿਕਾਰਡ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ (Inventories) ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਸੰਭਾਵੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਘਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।
ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫਾ
ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ (Input Cost Inflation) ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ। ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀਆਂ। ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਬਰਾਮਦ ਮੰਗ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਵਿੱਖੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਕੀ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ (Domestic Consumption) ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।