ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Forex Reserves) ਵਿੱਚ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ **$1.27 ਅਰਬ** ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ **$719.75 ਅਰਬ** 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ **18.2%** ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ (Deposits) ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਸਰ
ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ Forex Reserves ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਵਿੱਚ $2.65 ਅਰਬ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰੰਸੀ ਐਸੇਟਸ (FCA) ਵਿੱਚ $1.358 ਅਰਬ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਪੀਟਲ ਇਨਫਲੋ ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ 'ਕ੍ਰੈਡਿਟ-ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਗੈਪ' ਹੈ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਆਊਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ₹227.43 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 18.2% ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ (Deposits) ਸਿਰਫ 16.7% ਵਧ ਕੇ ₹278.76 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣੀਆਂ ਪੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ Net Interest Margins (NIMs) ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਨੀ ਸਪਲਾਈ (M3) ਵਿੱਚ ਵੀ 16% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 9.2% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ 'ਕ੍ਰੈਡਿਟ-ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਰੇਸ਼ੋ' 'ਤੇ ਖਾਸ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਰਾਹ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ।