ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Forex Reserves) ਨੇ 28 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ **$740.8 ਬਿਲੀਅਨ** ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ 9 ਹਫਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਇਸ ਵਾਧੇ ਪਿੱਛੇ Reserve Bank of India (RBI) ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਾਧਾ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ $11.47 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਉਛਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਾਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
RBI ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ RBI ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤਕ ਨੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਡਾਲਰ-ਰੁਪਏ ਸਵੈਪ ਅਤੇ NRI ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਸਕੀਮਾਂ ਰਾਹੀਂ $136 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਜਾਇਦਾਦਾਂ (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੌਂਡ, ਜਾਪਾਨੀ ਯੇਨ, ਅਤੇ ਯੂਰੋ) $9.337 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ $600.67 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਵੀ $2.191 ਬਿਲੀਅਨ ਵਧ ਕੇ $116.409 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ ਚੰਗੀ ਖਬਰ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਕੀਮਤ ਵੀ ਹੈ। RBI ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵੈਪ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰੀ ਹੈਜਿੰਗ (Hedging) ਖਰਚੇ ਚੁੱਕਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਖਤਰਾ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਲਈ ਡਾਲਰਾਂ ਦਾ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ RBI ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵਜ਼ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ।