ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਾਰੇਕਸ ਰਿਜ਼ਰਵ (Forex Reserves) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੇ ਹਫ਼ਤੇ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਡਿੱਗ ਕੇ **$734.6 ਅਰਬ** ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਲਈ RBI ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। 2 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਇਹ ਅੰਕੜਾ $734.6 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰਿਹਾ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ 4 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਇਹ ਭੰਡਾਰ $785.7 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
RBI ਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ Reserve Bank of India (RBI) ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ। ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ RBI ਲਗਾਤਾਰ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਸੰਪਤੀ (Foreign Currency Assets) $10.7 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਘੱਟ ਕੇ $604.7 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ $2.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ $106.4 ਅਰਬ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FPIs) ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (US Treasury Yields) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੇ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ RBI ਕੋਲ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਵੱਡਾ ਬਫਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣਾ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਇੰਪੋਰਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੇਂਟ, ਕੈਮੀਕਲ ਅਤੇ ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸੈਕਟਰ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਪੋਰਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।