RPG Enterprises ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ Harsh Goenka ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੈਸਿਵ ਇਨਕਮ (Passive Income) ਅਤੇ 'ਐਸੇਟ-ਲਾਈਟ' ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡੀਪ-ਟੈਕ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੁਪਨਿਆਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਐਸੇਟ-ਲਾਈਟ ਮਾਡਲ ਦਾ ਸੱਚ
RPG Enterprises ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ Harsh Goenka ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਵੇਂ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਲੀਡਰ ਹੁਣ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ (Innovation) ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਪੈਸਿਵ ਇਨਕਮ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ
ਇਸ ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ 'ਕੈਪੀਟਲ ਐਕਸਪੈਂਡੀਚਰ' (Capex) ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। Goenka ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤੀ ਫਰਮਾਂ ਨੇ R&D ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੀ ਹੈ ਅਸਲੀ ਖਤਰਾ?
- ਤਕਨੀਕੀ ਨਿਰਭਰਤਾ: ਖੁਦ ਦੀ ਖੋਜ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਤਕਨੀਕੀ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
- ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜੋਤ: ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, Goenka ਦੀ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਇੱਕ ਸੱਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 'ਐਸੇਟ-ਲਾਈਟ' ਮਾਡਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕੋਰ ਕੈਪੇਬਿਲਿਟੀ (Core Capability) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।