ਚੀਨ ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ China-Pakistan Economic Corridor (CPEC) ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ Eastern Dedicated Freight Corridor ਅਤੇ INSTC ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਯੂਰੇਸ਼ੀਆਈ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਚੀਨ ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ Mongla ਅਤੇ Mirsarai ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਹੱਬ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, CPEC ਦਾ ਰਸਤਾ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਕੀ ਹਨ ਸੰਕੇਤ?
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਕੂਟਨੀਤਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰਕ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਲਟੀ-ਮੋਡਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। International North-South Transport Corridor (INSTC) ਵਿੱਚ ਰੂਸ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 2,843 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ Dedicated Freight Corridor (DFC) ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗੇਮ-ਚੇਂਜਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਪੋਰਟ ਸੈਕਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Operating Margins) 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਖੇਤਰੀ ਕੋਰੀਡੋਰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਪਾਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟੇਗੀ, ਜਿਸਦਾ ਫਾਇਦਾ ਐਕਸਪੋਰਟ-ਓਰੀਐਂਟਿਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਐਲਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਨਾ ਰਹਿਣ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ (Trade Volume) ਅਤੇ ਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਰ (Capacity Utilization) 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿੰਨਾ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।