ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਲ ਦੌਰਾਨ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਔਸਤ ਆਰਡਰ ਵੈਲਯੂ ਵਿੱਚ **7-8%** ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ **50%** ਖਰੀਦਦਾਰ ਹੁਣ ਨੋ-ਕੋਸਟ EMI ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ, ਜੋ ਖਪਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਾਰ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤੀ ਦੇ ਸਾਫ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਰਡਰ ਵੈਲਯੂ ਵਿੱਚ 7-8% ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ 15% ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ।
ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ
ਗਾਹਕ ਹੁਣ ਨਕਦ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਸਾਨ ਕਿਸ਼ਤਾਂ (EMI) ਚੁਣ ਰਹੇ ਹਨ। Amazon India ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਨੋ-ਕੋਸਟ EMI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 30% ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 50% ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਬਜਟ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
'ਵੈਲਯੂ ਕਾਮਰਸ' ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ₹500 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਦਬદਬਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹੁਣ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਬਜਟ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦੋਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ EMI ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਰੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਜੋਖਮ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਘਰੇਲੂ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬੇਕਾਬੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬੈਡ ਲੋਨ (Bad Loans) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, 60-65% ਆਰਡਰ ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਪਸਾਰ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਖਪਤਕਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਚਾਲ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਕੀ ਰਿਟੇਲਰ ਆਪਣਾ ਮੁਨਾਫਾ (Profit Margin) ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।