ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ **₹20,974 ਕਰੋੜ** ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ ਕਢਵਾ ਲਈ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਦਬਾਅ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰਵੱਈਆ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ FPIs ਨੇ ਲਗਭਗ ₹50,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ:
- US Bond Yields: ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ 3.75% ਤੋਂ 4.00% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ 10-ਸਾਲਾ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ 5% ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਧੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ: Brent Crude $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਡਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ: ਰੁਪਿਆ ₹96 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2026 ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਆਊਟਫਲੋ
ਸਾਲ 2026 ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ FPIs ਨੇ ₹2.45 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲਏ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਪੂਰੇ ਸਾਲ 2025 ਦੇ ₹1.66 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦੇ ਨਿਕਾਸੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਕੁਇਟੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਡੈਬਟ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਪੂੰਜੀ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੀ ਕਰਨ?
ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਖਰਾਬ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਲੋਬਲ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ Domestic Institutional Investors (DIIs) ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ DIIs ਦਾ ਸਪੋਰਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।