ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਨੇ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਇਕੁਇਟੀ ਵਿੱਚੋਂ **$28 ਬਿਲੀਅਨ** ਕਢਵਾਏ ਹਨ, ਜੋ 2025 ਦੇ ਕੁੱਲ ਨਿਕਾਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਘਰੇਲੂ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਕੀਮਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਇਨਫਲੋ ਕਾਰਨ Nifty 50 ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ **8%** ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ, ਘਰੇਲੂ ਪੈਸਾ ਅੰਦਰ!
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FPIs) ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕਾਂ 'ਚੋਂ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, FPIs ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ $28 ਬਿਲੀਅਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਕਮ 2025 ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੇ $19 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਨਿਕਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
Nifty 50 ਕਿਵੇਂ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ?
ਇਸ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, Nifty 50 ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕ ਆਪਣੇ ਸਰਵਉੱਚ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 8% ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਜ਼ੋਰ। ਸਿਸਟੇਮੈਟਿਕ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਪਲਾਨ (SIPs), ਮਿਊਚਲ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਐਮਪਲਾਈਜ਼ ਪ੍ਰਾਵਿਡੈਂਟ ਫੰਡ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ (EPFO) ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ (NPS) ਵਰਗੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੱਚਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸਾ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ
ਬਹੁਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਲਿਬਰਾਲਾਈਜ਼ਡ ਰੇਮਿਟੈਂਸ ਸਕੀਮ (LRS) ਵਰਗੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸੀਮਾ $7 ਬਿਲੀਅਨ 'ਤੇ ਕੈਪ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਕੋਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੌਲਤ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪੈਸਾ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜੋਖਮ
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਇਕੁਇਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਪਾੜਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਥੇ, ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ 'ਡਿਪ' 'ਤੇ ਖਰੀਦ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਵੇਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਈਸ-ਅਰਨਿੰਗ ਮਲਟੀਪਲ (PE Ratios) ਉੱਚੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਉਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਮਹਿੰਗੇ ਮੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਥਿਰ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਕਾਰਨ, ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਜਾਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਿਸਰਚ ਅਤੇ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (R&D) 'ਤੇ ਖਰਚਾ ਕਈ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਡਵਾਂਸ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਪਲਾਇਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਰਿਟਰਨ ਆਨ ਕੈਪੀਟਲ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ।