Eastern ਅਤੇ Northeastern India ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਅੜਚਣਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖਰਾਬ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਉਟਪੁੱਟ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Eastern India ਅਤੇ Northeastern ਰਾਜਾਂ ਕੋਲ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਖੇਤਰ ਪਛੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, West Bengal ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਸਿਰਫ 5.6% ਹੈ, ਜਦਕਿ Northeastern ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 3% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਨੀਤੀਗਤ ਉਲਝਣਾਂ
Purvodaya, UNNATI, ਅਤੇ PM-DevINE ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਡੈਸਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਇਕਨਾਮਿਕ ਜ਼ੋਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਈ ਬਿਊਰੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਹੱਬ ਬਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੋਰਟ ਅਤੇ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
Haldia ਅਤੇ Calcutta ਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ (depth) ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਐਕਸਪੋਰਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ Singapore ਜਾਂ Colombo ਰਾਹੀਂ ਰੂਟ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਖਰਚਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, Kaladan Multi-Modal Transit Transport Project ਦੀ ਦੇਰੀ ਅਤੇ Siliguri Corridor 'ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦਾ ਦਬਾਅ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੱਲ ਕੀ ਹੈ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਇੱਕ 'East Investment Platform' ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ, ਜੋ 13 ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਵਿੰਡੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਏਕੀਕਰਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਹੇਗਾ।