ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 'Delhi Lakshmi Yojana' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਯੋਗ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ **₹2,500** ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਜੁਲਾਈ **2029** ਤੱਕ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਕ ਰਹੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਰਾਸ਼ੀ CBDC ਵਾਲੇਟ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।
ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 26 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 'Delhi Lakshmi Yojana' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ 2026-27 ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਾਸਤੇ ₹5,110 ਕਰੋੜ ਦਾ ਬਜਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੀਮ 21 ਤੋਂ 60 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਯੋਗ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਪੈਸੇ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਲਾਕ-ਇਨ ਨਿਯਮ
ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ₹2,500 ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ:
- ₹1,500: ਇਹ ਰਕਮ ਇੱਕ ਰੀਕਰਿੰਗ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (Recurring Deposit) ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗੀ ਜੋ 31 ਜੁਲਾਈ, 2029 ਤੱਕ ਲਾਕ ਰਹੇਗੀ।
- ₹1,000: ਇਹ ਰਕਮ Central Bank Digital Currency (CBDC) ਵਾਲੇਟ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ₹2,500 ਦੀ ਰਕਮ ਵੀ ਇਸ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
CBDC ਨਾਲ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ
ਡਿਜੀਟਲ ਵਾਲੇਟ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਹੀ ਹੋ ਸਕੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ 'Negative List' ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ, ਤੰਬਾਕੂ, ਲਾਟਰੀ ਅਤੇ ਜੂਏ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਕੌਣ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲਾਭ?
ਇਹ ਸਕੀਮ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ₹2.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਰ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਚਾਰ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਹੈ, ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹ ਟੈਕਸ/GST ਭਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਸਕੀਮ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਣਗੇ। Women and Child Development Department ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।