ਭਾਰਤ ਦੇ Chief Economic Advisor (CEA) V. Anantha Nageswaran ਨੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ, ਵਧਦੀ Energy ਲਾਗਤ ਅਤੇ AI ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਘੱਟ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਖਰਚੇ
CEA V. Anantha Nageswaran ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਪਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ 'uneasy equilibrium' ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਟੈਰਿਫ ਵਿਵਾਦ ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਰੰਸੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ Energy ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਨਿਰਯਾਤ (Exports) ਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਖਾਦਾਂ (Fertilizers) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।
ਕੀ AI ਦੀ ਘਾਟ ਇੱਕ ਫਾਇਦਾ ਹੈ?
ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਪੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਨਾਗੇਸ਼ਵਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ AI (Artificial Intelligence) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾ ਹੋਣਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਫਾਇਦਾ' ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ AI ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵੱਡਾ ਖਰਚਾ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਅਟਕਲਾਂ (Speculation) 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਥਿਰ ਵਿਕਾਸ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰਨਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਕਰੋ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲਸ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ Debt-to-GDP ਰੇਸ਼ੋ, ਕਈ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।