ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਗਜ Warren Buffett ਲਈ 1993 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ Dexter Shoe ਦੀ ਡੀਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। Berkshire Hathaway ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਇਸ ਅਦਾਇਗੀ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ **$20.51 ਅਰਬ** ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਬਕ ਹੈ।
Warren Buffett ਦੁਆਰਾ 1993 ਵਿੱਚ Dexter Shoe ਨੂੰ ਖਰੀਦਣਾ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀਆਂ 'ਕੈਪੀਟਲ ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ' (Capital Allocation) ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀ ਖਰੀਦ ਕੀਮਤ $433 ਮਿਲੀਅਨ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਅਸਲ ਕੀਮਤ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਨਿਕਲੀ। ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸੌਦਾ ਨਕਦ (Cash) ਦੀ ਬਜਾਏ Berkshire Hathaway ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨਾਲ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨ ਦਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਖਰਚਾ
Berkshire Hathaway ਨੇ ਇਸ ਡੀਲ ਲਈ 25,203 Class A ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ Berkshire ਦਾ ਮੁੱਲ ਵਧਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਈ। ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ, ਉਹਨਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਵੈਲਯੂ $20.51 ਅਰਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਸਲ ਖਰੀਦ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚਲਾ ਅੰਤਰ ਉਹ 'ਅਵਸਰ ਲਾਗਤ' (Opportunity Cost) ਹੈ ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਇਸ ਡੀਲ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਝਣਾ ਸੀ। Dexter Shoe ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚ ਲਾਗਤ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਇੰਪੋਰਟ ਆਏ, ਤਾਂ Dexter Shoe ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਿਨ ਬਰਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੀ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਫਾਇਦਾ (Competitive Advantage) ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਜ਼ੀਰੋ ਹੋ ਗਈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਬਕ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਦੂਜੀ ਫਰਮ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਵੇਚ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਬੋਝ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ੇਅਰਹੋਲਡਰਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀ ਡੀਲ ਲਈ ਨਕਦ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕਵਿਟੀ (Equity), ਕਿਉਂਕਿ ਇਕਵਿਟੀ ਨਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।