Brent crude ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ **1.8%** ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ **$106.19** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। Strait of Hormuz 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ **10-year US Treasury yield** ਦਾ **5.22%** 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ FII ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ (Geopolitical tensions) ਨੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ Strait of Hormuz ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੰਪੋਰਟ ਬਿੱਲ ਸਿੱਧਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਇੰਪੋਰਟਿਡ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ' (Imported Inflation) ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਰਹੇਗੀ ਨਜ਼ਰ?
তেਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼, ਪੇਂਟ ਅਤੇ ਟਾਇਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ (Profit margins) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਧੀ ਹੋਈ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਘਟਣਾ ਤੈਅ ਹੈ।
US Bond Yields ਅਤੇ FII ਦਾ ਰੁਝਾਨ
ਤੇਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 10-year US Treasury yield ਦਾ 5.22% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਧਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (FIIs) ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਉੱਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਡਾਲਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਅਤੇ FII ਡੇਟਾ 'ਤੇ ਖਾਸ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।