ਕੀ ਹੈ Saylor ਦਾ ਦਾਅਵਾ?
Michael Saylor, Bitcoin ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ MicroStrategy ਦੇ ਮੁਖੀ, ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ Bitcoin ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਆਈ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ 2013 ਦੇ Apple ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ (volatility) ਸਫਲ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਖੱਡ' (valley of despair) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਕਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਤੁਲਨਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ Bitcoin ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ, Apple ਦੇ 2013 ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਤੁਲਨਾ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਸਹੀ?
Saylor ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ ਕਿ Bitcoin ਵੀ Apple ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ Apple ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 2013 ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਉਸਦਾ P/E Ratio 10 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸੀ। ਪਰ, MicroStrategy ਦਾ P/E Ratio ਹੁਣ ਸਿਰਫ 5.13 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ Bitcoin ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਹ MSTR ਦਾ ਘੱਟ P/E Ratio, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸਸਤਾ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਦੇ Bitcoin ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ Apple ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਆਮਦਨ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
Bitcoin ਦੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਕਾਰਨ
5 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ Bitcoin ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ $3.2 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ Terra Luna ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸੀ। Saylor ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਮੀ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ (derivatives) ਦੇ ਰੈਗੂਲੇਟਿਡ ਯੂ.ਐਸ. ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਰ, ਅਜੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਥਾਈ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ Bitcoin ਨੂੰ ਗਾਰੰਟੀ ਵਜੋਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਕਾਰਨ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਖਮ ਭਰੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ 'ਬਹੁਤ ਡਰ' (extreme fear) ਹੈ, ਅਤੇ Bitcoin ETFs ਵਿੱਚੋਂ ਪਿਛਲੇ 7 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ $724 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਆਊਟਫਲੋ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
MicroStrategy ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ
MicroStrategy ਨੇ $8.25 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ Bitcoin ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। Bitcoin ਨੂੰ ਲਗਭਗ $76,000 ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ Bitcoin ਇਸ ਵੇਲੇ $60,000 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਫੀ ਅਨਰੀਅਲਾਈਜ਼ਡ ਨੁਕਸਾਨ (unrealized losses) ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ MSTR 'ਤੇ 'Strong Buy' ਦਾ ਰੇਟਿੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਟਾਰਗੇਟ ਪ੍ਰਾਈਸ $325 ਤੋਂ $422 ਤੱਕ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੁਝ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਟਾਰਗੇਟ ਪ੍ਰਾਈਸ ਘਟਾਏ ਹਨ।
ਕੁਝ ਲੋਕ MicroStrategy ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ Bitcoin ETFs ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਮਾਡਲ Bitcoin ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ Saylor ਇਸਨੂੰ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। Bitcoin ਦੇ ਲਗਭਗ 25% ਪਤੇ (addresses) ਕੁਆਂਟਮ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ MicroStrategy ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬੋਲਿਸ਼ ਰੁਖ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ Bitcoin ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਲਗਭਗ $6 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਕਨਵਰਟੀਬਲ ਡੈੱਟ (convertible debt) ਨੂੰ ਅਗਲੇ 3 ਤੋਂ 6 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੁਇਟੀ (equity) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਕਰਜ਼ਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। Bitcoin ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ, ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਦਾ ਖਤਰਾ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਗਿਰਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।