Starbucks ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ Xinjiang ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਟੋਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ John Moolenaar ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਟੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੀ ਹੈ?
Starbucks ਨੇ ਉਰੂਮਕੀ (Urumqi) ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਵੇਂ ਆਊਟਲੈੱਟ ਖੋਲ੍ਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਊਸ ਸਿਲੈਕਟ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ John Moolenaar ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮ (Geopolitical Risk) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਵਾਦਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਸਾਖ (Brand Trust) 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹਨ। ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਤਣਾਅ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਹੌਲ ਜਾਂ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ।
ਨਵੀਂ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰਕਚਰ
ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਚੀਨੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲੀ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਜੁਆਇੰਟ ਵੈਂਚਰ (Joint Venture) ਵਿੱਚ Boyu Capital ਕੋਲ 60% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ Starbucks ਕੋਲ 40% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੈ ਆਈ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
2 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ Starbucks ਅਮਰੀਕੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।