QSRs ਦਾ ਰਣਨੀਤਕ ਪਲਟਾ: ਡਿਨ-ਇਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ, ਕੀ ਮਾਰਜਿਨ ਵਧਾਉਣਗੇ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਦੌੜ 'ਚ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣਗੇ?

ਮਾਰਜਿਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਾਮੀ QSR ਚੇਨਾਂ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਆਊਟਲੈਟਸ (Physical Outlets) 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਡਿਨ-ਇਨ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਜ਼ (Dine-in Operations) ਤੋਂ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 15-20% ਜ਼ਿਆਦਾ ਗ੍ਰਾਸ ਮਾਰਜਿਨ (Gross Margin) ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਡਿਲੀਵਰੀ ਐਗਰੀਗੇਟਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ Swiggy, Zomato) ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 20-25% ਤੱਕ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਡਿਸਕਾਊਂਟਿੰਗ (Discounting) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਪ-ਸੇਲਿੰਗ (Up-selling) ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ: Speciality Restaurants ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਗਭਗ 40% ਮੀਨੂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਡਿਨ-ਇਨ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। Jubilant FoodWorks ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸੌਰਡੋ ਪੀਜ਼ਾ (Sourdough Pizza) ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ Restaurant Brands Asia ਡਿਲੀਵਰੀ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਘਟਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਚੁਣੌਤੀਆਂ: ਡਿਲੀਵਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਖਰਚੇ

ਇਹ ਸਭ ਉਦੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ Food Aggregators ਜਿਵੇਂ ਕਿ Swiggy ਅਤੇ Zomato ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਕੋਲ ਲੱਖਾਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਪਾਰਟਨਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਡਾਰਕ ਕਿਚਨ (Dark Kitchens) ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ (Inflation) ਅਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਖਰਚੇ (Operational Costs) ਵਧਣ ਕਾਰਨ QSRs ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਸਟਾਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

Devyani International (KFC, Pizza Hut ਦੀ ਆਪਰੇਟਰ) ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 26% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਨੈਗੇਟਿਵ ਹੈ, ਜੋ ਨੈੱਟ ਨੁਕਸਾਨ (Net Loss) ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹15,700-16,400 ਕਰੋੜ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Jubilant FoodWorks (Domino's India) ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹34,000 ਕਰੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ 89 ਤੋਂ 140 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਗ੍ਰੋਥ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਸਵੰਦਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਪਣਾ ਡਿਲੀਵਰੀ ਫਲੀਟ (Delivery Fleet) ਇਸਨੂੰ ਐਗਰੀਗੇਟਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Restaurant Brands Asia ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹3,700 ਕਰੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਵੀ ਨੈਗੇਟਿਵ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 'ਚ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। Speciality Restaurants, ਜਿਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹490-500 ਕਰੋੜ ਹੈ, 23-25 ਦੇ P/E 'ਤੇ ਟਰੇਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਹਿੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਇਹ ਡਿਫੈਂਸਿਵ ਰਣਨੀਤੀ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ?

ਮਾਰਜਿਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਡਿਨ-ਇਨ 'ਤੇ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਿਫੈਂਸਿਵ (Defensive) ਕਦਮ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਵਿਧਾ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। Food aggregators ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਡਿਤ (Fragmented) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ QSRs ਲਈ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Devyani International ਅਤੇ Restaurant Brands Asia ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਡਿਨ-ਇਨ ਨੂੰ ਬੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇਣਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕੱਚੇ ਮਾਲ (Raw material), ਪੈਕੇਜਿੰਗ (Packaging) ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ (Logistics) ਦੇ ਵਧਦੇ ਖਰਚੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਡਿਨ-ਇਨ 'ਤੇ ਮਾਰਜਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਰੈਂਟਲ ਖਰਚੇ (Rental Costs) ਵਧਣ ਦਾ ਵੀ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਸਥਾਨਕ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Devyani International ਅਤੇ Sapphire Foods ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮਰਜਰ (Merger) ਵੀ ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ (Short-term uncertainty) ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ

ਵਿੱਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ QSR ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪੈਨੀਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (Penetration) ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਨ ਆਬਾਦੀ ਕਾਰਨ ਗ੍ਰੋਥ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਿਹਤਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਟੋਰ ਐਕਸਪੈਂਸ਼ਨ (Store Expansion) ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। Devyani International ਅਤੇ Sapphire Foods ਦੇ ਮਰਜਰ ਨਾਲ ਸਕੇਲ (Scale) ਅਤੇ ਯੂਨਿਟ ਇਕਨਾਮਿਕਸ (Unit Economics) ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ QSRs ਮਾਰਜਿਨ ਦੇ ਦਬਾਅ, ਨਵੀਨਤਾ (Innovation) ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਵਿਧਾ ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਮਤਾਂ (Competitive Pricing) ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਦੀਆਂ ਹਨ।