ਭਾਰਤ ਦਾ ਡੇਅਰੀ ਸੈਕਟਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਵਧਦੀ ਲਾਗਤ (Procurement Costs) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਪਨੀਰ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਵਰਗੇ 'ਵੈਲਿਊ ਐਡਿਡ' ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਹੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਮਿਕਸ ਨਾਲ ਆਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਇੰਡਸਟਰੀ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮੋੜ 'ਤੇ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁੱਧ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਚੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਾਗਤ (Procurement Cost) ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਬੇਸਿਕ ਲਿਕਵਿਡ ਦੁੱਧ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੈਲਿਊ ਐਡਿਡ ਉਤਪਾਦਾਂ (VAP) 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕਾਫੀ ਦਬਾਅ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ, ਚੀਜ਼ ਅਤੇ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਕੀਮਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਮਾਰਜਿਨ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਹਨ।
ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ 'ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ'। ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਫੈਕਟਰੀ ਤੋਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ (Cash Flow) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਲਈ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਮਿਕਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਿੱਚ ਵੈਲਿਊ ਐਡਿਡ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਟੇਬਲ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਿਹਤਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜੋ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਧੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਆਲਿਟੀ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।