ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਘੱਟ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਮਹਿੰਗੀ ਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸ਼ਰਾਬ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ₹3,500 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ₹27,500 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੈਵੇਨਿਊ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਬੇਵਰੇਜ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੇਚਣ (Volume Growth) ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚ-ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਤੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਸ਼ਰਾਬਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਕੁਆਲਿਟੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਟਰੈਗਟੀ: ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੁਖ
Diageo India, Radico Khaitan, ਅਤੇ Allied Blenders & Distillers (ABD) ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸ਼ਰਾਬਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿੰਗਲ ਮਾਲਟ, ਟਕੀਲਾ ਅਤੇ ਇੰਪੋਰਟਿਡ ਵਾਈਨਸ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ₹3,500 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ₹27,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਾਬ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਤੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਤੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਸ਼ਰਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਡਬਲ-ਡਿਜ਼ਿਟ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, Radico Khaitan ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ Rampur Indian single malt ਅਤੇ Jaisalmer Indian craft gin ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ₹340 ਕਰੋੜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਸਾਲ ₹475 ਕਰੋੜ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਹਾਈ-ਵੈਲਿਊ ਸੈਗਮੈਂਟ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਲਈ, ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਬੋਤਲ ਮੁਨਾਫਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। Allied Blenders & Distillers ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ₹5,000-₹10,000 ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਐਫੋਰਡੇਬਲ ਲਗਜ਼ਰੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, Diageo India ਵੀ Godawan ਅਤੇ Don Julio ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਟਰੈਗਟੀ ਬਿਹਤਰ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਉਦਯੋਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੈਗੂਲੇਟਿਡ ਹੈ। ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਪੱਧਰੀ ਟੈਕਸ ਨੀਤੀਆਂ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸ਼ਰਾਬਾਂ ਅਕਸਰ ਇੰਪੋਰਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਕਿੰਗ ਕੈਪੀਟਲ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਆਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿਣ।
