ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਧੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਮੋਬਾਈਲ ਤੇ ਹੋਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖਪਤ ਵਿੱਚ **6%** ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਕੁਝ ਫਿੱਕਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਖਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਪਲਾਨ ਜਾਂ ਤਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ 5.54% ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਹੈ ਜੋ 7.74% ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ RBI ਵੱਲੋਂ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਨੂੰ 5.50% ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਮਹਿੰਗੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖਪਤਕਾਰ ਹੁਣ ਸਸਤੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਿਸ਼ਰਤ ਸੰਕੇਤ (Mixed Signals)
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਅਜੇ ਵੀ ਦਮਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ GST ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ₹2.31 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 22.9% ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਿਟੇਲ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਮੰਦੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ; ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ 20% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਖਤਰਾ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Margin) 'ਤੇ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਧਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਬੋਝ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਮੰਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਦੌਰ ਹੈ ਜਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।