2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਘਟ ਕੇ **41.9%** ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਮੋਰੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਫੋਨ **40%** ਤੱਕ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਹੁਣ ਸੌਖੀ EMI ਅਤੇ ਫਾਇਨਾਂਸਿੰਗ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਾਂ (Offline stores) ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਾਲ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਆਨਲਾਈਨ ਚੈਨਲਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜੋ 2025 ਵਿੱਚ 46.5% ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਡਿੱਗ ਕੇ 41.9% 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਸ ਮੰਦੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ AI-ਐਕਸਲੇਰੇਟਿਡ ਮੈਮੋਰੀ ਚਿਪਸ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਣਾ ਹੈ। DRAM ਅਤੇ NAND ਮੈਮੋਰੀ ਦੇ ਭਾਅ ਅਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹਨ ਕਾਰਨ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 35% ਤੋਂ 40% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁੱਲ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 7.9% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਫਾਇਨਾਂਸਿੰਗ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਗੇਮ
ਜਿੱਥੇ ਆਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਘਟੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਫਲਾਈਨ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਨੇ ਆਸਾਨ EMI ਅਤੇ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਫਾਇਨਾਂਸਿੰਗ ਸਕੀਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚੋਂ 42% ਹਿੱਸਾ ਫਾਇਨਾਂਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
UPI ਫੀਸਾਂ ਦਾ ਰੌਲਾ
ਹੁਣ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾ ਸਤਾ ਰਹੀ ਹੈ। 15 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਤੋਂ ₹2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ UPI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ 0.4% Merchant Discount Rate (MDR) ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 'Retailers Association of India' ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਖਰਚੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਆਪਣੀ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਸਾਖ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।