Travel ਛੱਡੋ, Groceries ਫੜੋ! ਭਾਰਤ 'ਚ Loyalty Points ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ

ਨਵੇਂ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਸੇਕ: ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਤੱਕ

ਭਾਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰ ਹੁਣ ਲੋਇਲਟੀ ਰਿਵਾਰਡਜ਼ (Loyalty Rewards) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ (Travel) ਜਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪੁਆਇੰਟਸ ਬਚਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। TWID ਅਤੇ POP ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ 5 ਅਰਬ (5 billion) ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਵਾਰਡ ਪੁਆਇੰਟਸ 2025 ਵਿੱਚ ਰੀਡੀਮ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਆਇੰਟਸ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੁੱਗਣੀ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁਣ ਰੀਡੰਪਸ਼ਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਟ੍ਰੈਵਲ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਘਟਿਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ: ਆਰਥਿਕ ਹਕੀਕਤਾਂ ਅਤੇ UPI ਦਾ ਜਾਦੂ

ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਪਿੱਛੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਖਪਤਕਾਰ ਹਰ ਖਰਚੇ 'ਤੇ ਬਚਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਇਲਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਖਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫਾਇਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਤੁਰੰਤ ਆਰਥਿਕ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਲੋਇਲਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਜ਼ਾਰ 2025 ਵਿੱਚ $3.58 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਅਤੇ 2029 ਤੱਕ ਇਹ $6.40 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਾਸ ਦਰ (CAGR) ਲਗਭਗ 15.6% ਹੈ। UPI (ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ) ਦੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਚਲਨ ਕਾਰਨ, TWID ਅਤੇ POP ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਿਵਾਰਡ ਪੁਆਇੰਟਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ UPI ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੁਆਇੰਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਗਾਹਕ ਪੁਆਇੰਟਸ ਰੀਡੀਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਖਰਚ 15% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ (Retention) ਦੀ ਦਰ ਆਮ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲੋਂ 3-4 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। Payback India, Tata Neu, ਅਤੇ Amazon Prime ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਲੋਇਲਟੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ:

ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਲੋਇਲਟੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਤੇ 8% ਦੀ ਛੋਟ ਜਾਂ POPcoins ਰਾਹੀਂ 20% ਤੱਕ ਦੀ ਛੋਟ ਦੇਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੜੀ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਮੁਨਾਫਾ ਨਹੀਂ ਕਮਾ ਪਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਰਿਵਾਰਡ ਪੁਆਇੰਟਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵੀ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਾਹਕ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ:

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਇਲਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਡਿਜੀਟਲ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਏਕੀਕਰਨ (Integration) ਹੋਰ ਵਧੇਗਾ। AI-ਆਧਾਰਿਤ ਨਿੱਜੀਕਰਨ (Personalization), ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ-ਪਹਿਲ (Mobile-first) ਪਹੁੰਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ UPI ਰਾਹੀਂ, ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁਆਇੰਟਸ ਵਰਤਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਸ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ।