ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਮੰਗ, ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਉਛਾਲ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਕਿੰਗ ਆਇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪਾਮ ਆਇਲ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਆਇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੌਕਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਹੁਣ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨੇ ਮਾਰੀ ਬਾਜ਼ੀ
ਸਾਲਵੈਂਟ ਐਕਸਟ੍ਰੈਕਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (SEA) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 25% ਵਧੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਖਪਤ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 1.5 ਲੱਖ ਟਨ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਮ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਨਾਲੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਵਿਕਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਚਾਲਕ
ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਾਮ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਲਈ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਨੇ ਸਾਰੇ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। SEA ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬੀ.ਵੀ. ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਮ ਆਇਲ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਖਪਤਕਾਰ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਗੇ।"
ਰਿਕਾਰਡ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸਹਾਰਾ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕ੍ਰਸ਼ਿੰਗ ਮਿੱਲਾਂ ਲਈ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲੋਂ ₹10-12 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਮਹਿੰਗਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਅੰਤਰ ਘੱਟ ਕੇ ₹3-4 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਮ ਆਇਲ, ਜੋ ਕਿ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਹੁਣ ਲਗਭਗ ₹2-3 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਤੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਨ, ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਲਾਭਕਾਰੀ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
