ਭਾਰਤ ਦਾ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਮਾਰਕੀਟ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। **$125 ਬਿਲੀਅਨ** ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਇਹ **$345 ਬਿਲੀਅਨ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਕੁਇੱਕ ਕਾਮਰਸ (Quick Commerce) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰਹੇਗੀ, ਪਰ ਮੁਨਾਫੇ (Profitability) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਰਿਟੇਲ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। Infisum ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਇੰਡਸਟਰੀ 18.4% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ $345 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ।
ਕੁਇੱਕ ਕਾਮਰਸ ਦਾ ਦਬਦਬਾ
ਕੁਇੱਕ ਕਾਮਰਸ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਰਿਟੇਲ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਇੰਜਣ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ $65 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ $70 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ Blinkit ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ 44% ਹੈ, ਜਦਕਿ Zepto 25% ਅਤੇ Swiggy Instamart 20% ਦੇ ਨਾਲ ਰੇਸ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਾਰਕ ਸਟੋਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ 2,525 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 7,500 ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਗ੍ਰੋਥ ਡਰਾਈਵਰ ਅਤੇ ਜੋਖਮ
ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (Tier II & III) ਤੋਂ ਆਰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ 'ਪ੍ਰੋਫਿਟੇਬਿਲਟੀ' ਹੈ। ਹਾਈ ਆਰਡਰ ਵਾਲਿਊਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਕਸਟਮਰ ਐਕਵਿਜੀਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ
ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ AI ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਟੇਲ ਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵਿਟੀ ਵਿੱਚ 37% ਤੱਕ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਾਪਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 440 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।