IHCL, ITC ਅਤੇ Radisson ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਹੋਟਲ ਚੇਨਾਂ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ (Pilgrimage hubs) ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਰੇਟ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਵੈਲਿਊ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਹੋਟਲ ਚੇਨਾਂ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। IHCL, ITC, Radisson ਅਤੇ Wyndham ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਅਯੁੱਧਿਆ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਤਿਰੂਪਤੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਹੋਟਲ ਖੋਲ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੁਣ ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿਉਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਰਸਤਾ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਲਗਭਗ 50% ਹਿੱਸਾ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਾਲ ਭਰ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 'Loyalty Programs' ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਐਸੇਟ-ਲਾਈਟ ਮਾਡਲ ਦਾ ਦਾਅ
ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ 'Asset-light' ਮਾਡਲ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਕਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ Tier-2 ਅਤੇ Tier-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸੇਵਾ (Service Standard) ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੋਟਲ ਹੁਣ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਰਗੇ ਇਵੈਂਟਸ ਰਾਹੀਂ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕੰਟਰੈਕਟਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਪਲਾਈ (Oversupply) ਹੋਣ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਵਾਰ (Price war) ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।