ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ FMCG ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਈਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਨੈਕਸ ਲਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵਾਲਿਊਮ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਮਾਡਲ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Margins) ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕੇਗਾ।
ਭਾਰਤੀ FMCG ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਜਿੰਮ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਮ ਘਰਾਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਕਿੰਗ ਦੀ ਬਜਾਏ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਬਜਟ-ਅਨੁਕੂਲ ਪੈਕਿੰਗ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅ?
- ITC: ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਚਨਾ ਸੱਤੂ' ਨੂੰ ₹10 ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੈਕੇਟ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- Zydus Wellness: ਕੰਪਨੀ ₹70 ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਟ-ਬੇਸਡ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵੇਫਰਸ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ।
- Parag Milk Foods: ਆਪਣੀ ਸਨੈਕਿੰਗ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ₹100 ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਨਾਲ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਹਿਲੂ
ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੈਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੋਟੇ ਪੈਕੇਟਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 4% ਤੋਂ 10% ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਛੋਟੇ ਪੈਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਦੋਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਪੈਕੇਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ (Operating Margins) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤ ਨਿਰਧਾਰਨ (Pricing Power) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਵਾਲਿਊਮ ਵਾਧਾ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।