Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਆਇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ **20%** ਤੇਲ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਣਾਅ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਖਰਚੇ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤੀ ਐਨਰਜੀ ਅਤੇ ਲੋਜਿਸਟਿਕ ਸਟਾਕਸ 'ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਤਣਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ
Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਗੰਭੀਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਈਨ ਸਟ੍ਰਾਈਕਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। UK Maritime Trade Operations (UKMTO) ਨੇ Lavan Island ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਂਕਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਈਲ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ (United States Central Command) ਵਿਚਕਾਰ ਮਿਲਟਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਐਨਰਜੀ ਸਟਾਕਸ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ IOCL, BPCL, ਅਤੇ HPCL ਵਰਗੀਆਂ ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰਾ ਖਰਚਾ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ONGC ਅਤੇ Oil India ਵਰਗੀਆਂ ਅਪਸਟ੍ਰੀਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਲੋਬਲ ਰੇਟਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਉਤਪਾਦ ਵੇਚਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਖਤਰਾ
ਇਸ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਵਾਰ ਰਿਸਕ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ (War Risk Insurance) ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਧਣ ਨਾਲ Great Eastern Shipping ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਖਰਚੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।